Solliciteren in 2027: wat er verandert voor werkgevers en sollicitanten

Solliciteren verandert zelden in één klap. Toch komen in 2027 een paar ontwikkelingen samen die het proces voor werkgevers én sollicitanten merkbaar anders maken. Salaris wordt vooraf bespreekbaar. De Europese regels voor AI in werving worden afdwingbaar. Daarnaast is een groot deel van de sollicitaties met hulp van AI geschreven.

Dit artikel zet op een rij wat er vaststaat, wat nog onzeker is en wat je er nu al mee kunt. Waar een datum nog niet vastligt, zeggen we dat erbij.

1. Het salaris staat vooraf op tafel

De grootste verandering voor sollicitanten komt uit de Europese richtlijn loontransparantie (EU 2023/970). Die geldt in alle EU-lidstaten. Elk land moet de regels in een eigen wet opnemen.

Wat de richtlijn regelt voor werving en selectie:

• Salarisinformatie vooraf. Een sollicitant heeft recht op informatie over het aanvangssalaris of de salarisbandbreedte. Dat kan in de vacature of in elk geval vóór het eerste gesprek over arbeidsvoorwaarden.
• Geen vragen meer naar je huidige of vorige salaris. Onderhandelen begint dan bij wat de functie waard is, niet bij wat je toevallig verdiende.
• Neutrale vacatureteksten. Vacatures en functietitels moeten genderneutraal zijn. De procedure mag niet discrimineren.

Wanneer? De lidstaten hadden tot 7 juni 2026 om de richtlijn om te zetten. Niet elke lidstaat heeft die deadline gehaald. Nederland bijvoorbeeld niet: daar wordt 2027 verwacht, maar de precieze datum ligt nog niet vast. Hoe laat jouw land ook is, de richting staat vast.

Wat je nu al kunt doen: zet het salaris gewoon in je vacature. Je hoeft niet op de wet te wachten. Een vacature zonder salaris valt in 2027 sowieso op, in negatieve zin.

2. De AI Act-regels voor werving worden afdwingbaar

AI die wordt gebruikt om sollicitaties te beoordelen valt onder Bijlage III van de Europese AI Act: de categorie hoog risico. Met de Digital Omnibus on AI (Verordening (EU) 2026/1744, in werking sinds 27 juli 2026) zijn die verplichtingen verschoven van 2 augustus 2026 naar 2 december 2027. Deze regels gelden rechtstreeks in de hele EU, zonder nationale omzetting.

Vanaf dat moment moet een werkgever die zo'n systeem gebruikt onder meer:

• kandidaten informeren dat er een AI-systeem wordt gebruikt bij de beoordeling;
• zorgen voor echt menselijk toezicht, door mensen die weten wat het systeem doet en waar de grenzen liggen;
• het systeem gebruiken volgens de instructies van de leverancier en de logbestanden bewaren.

Twee dingen gelden nu al. Het verbod op emotieherkenning op de werkplek, ook bij sollicitanten, geldt sinds februari 2025. Ook de AVG (GDPR) is niet uitgesteld: wie een kandidaat alleen op basis van een geautomatiseerde beoordeling afwijst, zit nu al fout. Een uitgebreid overzicht staat in de checklist voor AVG en AI Act.

Wat dit betekent voor sollicitanten: je mag in 2027 verwachten dat een werkgever vertelt wanneer er AI meekijkt. Ook moet er een mens zijn die je sollicitatie echt heeft gelezen voordat je op inhoud wordt afgewezen.

3. Sollicitaties zijn met AI geschreven en dat is normaal

Sollicitanten gebruiken AI om cv's te herschrijven, motivatiebrieven op te stellen en vacatureteksten te ontleden. Dat is geen randverschijnsel meer. In 2027 is het eerder regel dan uitzondering.

Het gevolg voor werkgevers: brieven worden gelikter en lijken meer op elkaar. Taalgebruik zegt nog minder over iemand dan het al deed. Wat wél onderscheidend blijft:

• Concreetheid. Een brief die precies benoemt wat iemand gedaan heeft en waarom dat bij déze vacature past, is niet te faken met een algemene prompt.
• Aansluiting op de vacature. Een sterke brief gaat in op wat deze functie vraagt. Een algemene brief die naar tien werkgevers ging, herken je aan wat er níét in staat.
• Het gesprek. Hoe gelijkvormiger de papieren, hoe belangrijker het gesprek wordt. Ga het gesprek in met vragen die precies op de twijfels bij deze kandidaat ingaan.

Een eerlijke waarschuwing: AI-gegenereerde tekst opsporen is onbetrouwbaar en niet de moeite waard. Het gaat er niet om wíé de zinnen schreef, maar of de inhoud klopt en aansluit. Meer hierover in motivatiebrieven beoordelen met AI.

4. Snelheid wordt de norm

Als solliciteren makkelijker wordt, solliciteren mensen op meer plekken tegelijk. Wie een week wacht met reageren, is goede kandidaten kwijt aan een werkgever die binnen twee dagen belde.

Voor werkgevers betekent dat: zorg dat elke sollicitatie snel gelezen wordt. Reageer naar iedereen, ook met een afwijzing. Stilte is in een krappe markt de duurste reactie die er is.

5. Eerlijke werving wordt aantoonbaar

Loontransparantie en de AI Act hebben één ding gemeen: het is niet meer genoeg om eerlijk te werven, je moet het ook kunnen laten zien. Waarom kreeg deze kandidaat dit salarisaanbod? Wie heeft deze sollicitatie gelezen voordat ze werd afgewezen? Op welke eisen is de beslissing gebaseerd?

Wie dat nu al vastlegt, hoeft in 2027 niets om te gooien. Wie het nog in losse mails en spreadsheets doet, merkt het verschil zodra een kandidaat om uitleg vraagt.

Wat betekent dit als je solliciteert?

• Vraag naar het salaris als het er niet staat. Straks is het je recht. Nu is het al een normale vraag.
• Je hoeft je huidige salaris niet te noemen. Zodra de regels in jouw land gelden, mag een werkgever er niet meer naar vragen.
• Gebruik AI als hulpmiddel, niet als vervanger. Laat het je helpen structureren, maar zorg dat de voorbeelden echt van jou zijn. Juist die maken het verschil.
• Let op de AI-toestemming. Een zorgvuldige werkgever vraagt expliciet of je akkoord gaat met een AI-analyse. Wie nee zegt, moet ook gewoon kunnen solliciteren.

Wat betekent dit als je werft?

1. Zet het salaris in elke vacature. Wacht niet op de wet.
2. Haal de vraag naar huidig salaris uit je gesprekken en formulieren.
3. Check je vacatureteksten op neutraal taalgebruik.
4. Vertel kandidaten wanneer en waarvoor je AI gebruikt. Zorg dat een mens de beslissing neemt en dat dat aantoonbaar is.
5. Reageer snel naar iedereen.

Hoe SelectWiser hierop is ingericht

Geen beloftes over 2027, wel wat er vandaag al werkt:

• Salaris is verplicht bij het aanmaken van een vacature. De kandidaat ziet het op de sollicitatiepagina.
• AI-analyse alleen met expliciete toestemming. Het vakje staat nooit vooraf aangevinkt. Wie geen toestemming geeft, kan gewoon solliciteren.
• Een mens beslist. Een inhoudelijke afwijzing kan pas als iemand het cv of de motivatiebrief zelf heeft geopend. Alleen het AI-rapport lezen telt niet.
• Onderbouwing in plaats van een kaal cijfer, met gespreksvragen voor elke kandidaat, ook bij een zwakke match.
• Geen uitspraken over persoonlijkheid of emotie. De analyse blijft bij de tekst en de eisen van de vacature. Zie AI-governance.

Veelgestelde vragen

Wanneer gelden de regels voor loontransparantie? De EU-richtlijn had uiterlijk 7 juni 2026 in nationale wetgeving moeten staan. Niet elke lidstaat was op tijd. In landen die later zijn, gaan de regels pas in zodra hun eigen wet van kracht is. Voor Nederland wordt dat in de loop van 2027 verwacht.

Moet ik vanaf 2027 het salaris in de vacature zetten? De richtlijn vereist dat de sollicitant het aanvangssalaris of de bandbreedte vooraf kent: in de vacature of in elk geval vóór het eerste gesprek over arbeidsvoorwaarden. In de vacature zetten is het eenvoudigst. Het wekt ook het meeste vertrouwen.

Mag een werkgever nog vragen wat ik nu verdien? Zolang de regels in jouw land nog niet gelden wel. Daarna niet meer.

Mag een werkgever AI gebruiken om mijn sollicitatie te beoordelen? Ja, maar niet zonder je te informeren. De AI mag ook niet zelfstandig beslissen. Vanaf 2 december 2027 gelden daarvoor bovendien de hoog-risico-eisen van de AI Act.

Is het erg als ik mijn motivatiebrief met AI schrijf? Nee, zolang de inhoud klopt en van jou is. Een werkgever beoordeelt of je ervaring en motivatie aansluiten bij de functie, niet wie de zinnen formuleerde.

Conclusie

Solliciteren in 2027 is vooral transparanter: over salaris, over het gebruik van AI en over wie er beslist. Voor werkgevers die nu al eerlijk werven verandert er weinig. Plaats je nog vacatures zonder salaris of laat je kandidaten wachten? Dan is 2027 het jaar om dat recht te zetten.

Wil je zien hoe een vacature met salaris, AI-toestemming en menselijke eindbeoordeling eruitziet? Start je eerste vacature gratis. Voor de bredere blik op AI in werving, zie ook de toekomst van AI in recruitment.